W regionie rośnie zainteresowanie tym, jak samorząd rozdysponuje pieniądze na zabytki, ponieważ program „Łódzkie dla zabytków” ponownie otwiera nabór. Wsparcie, które trafia do właścicieli historycznych obiektów, wpływa na stan lokalnego dziedzictwa i pozwala kontynuować prace konserwatorskie w miejscach ważnych dla tożsamości regionu. Samorząd województwa zapowiada, że w 2026 roku pula środków będzie jeszcze większa niż w poprzednich latach.
Pieniądze na zabytki w budżecie regionu na 2026 rok
Urząd Marszałkowski w Łodzi ogłosił, że w przyszłym roku przeznaczy na ochronę zabytków 16 milionów złotych. To o milion więcej niż w roku 2025, gdy pieniądze na zabytki zostały rozdysponowane na renowację 104 obiektów – od kościołów i klasztorów, przez pałace i dwory, po zabytki przemysłowe.
Każda złotówka to inwestycja w naszą historię i tożsamość; te budynki i miejsca nie są tylko świadkami przeszłości, one wciąż opowiadają naszą opowieść i budują poczucie wspólnoty
mówi marszałek województwa łódzkiego Joanna Skrzydlewska.
Nowa edycja konkursu wprowadza istotną zmianę: wnioski będzie można składać wyłącznie elektronicznie. Urzędnicy wskazują, że uprości to proces dla osób działających społecznie i mieszkających w mniejszych miejscowościach. Nabór potrwa do 30 stycznia, a zasady dostępne są na stronie Urzędu Marszałkowskiego.
Jakie obiekty otrzymały wsparcie w 2025 roku
W mijającym roku program objął 104 obiekty, które dzięki dotacjom mogły przeprowadzić prace konserwatorskie lub zabezpieczające. Wśród nich znalazły się m.in.:
- Dwór w Łękach Kościelnych – właściciel przeznaczył 170 tysięcy złotych na wymianę pokrycia dachowego.
- Muzeum Pałac Herbsta w Łodzi – instytucja otrzymała 170 tysięcy złotych na konserwację westybulu i klatki schodowej.
- Zamek w Drzewicy – właściciel wykorzystał 170 tysięcy złotych na przygotowanie dokumentacji projektowej prac zabezpieczających.
- Parowozownia w Skierniewicach – dotacja umożliwiła odbudowę zniszczonego dachu w hali wachlarzowej.
Lista beneficjentów pokazuje, że program obejmuje zarówno duże instytucje, jak i prywatnych właścicieli, a także obiekty o różnym charakterze – sakralne, mieszkalne, przemysłowe czy parkowe.
Zasady dofinansowania w pierwszej edycji 2026
Każdy wnioskodawca może ubiegać się o maksymalnie 200 tysięcy złotych. Organizatorzy zakładają, że dotacja pokryje do 50 procent kosztów planowanych prac. Możliwe są jednak wyjątki – w przypadku obiektów o szczególnej wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, a także wtedy, gdy stan zabytku wymaga natychmiastowej interwencji. W takich sytuacjach wsparcie może sięgnąć nawet 100 procent kosztów, o ile nie przekroczy maksymalnej kwoty przewidzianej w konkursie.
Zabytki, niezależnie od tego, czy są to wiejskie kościoły, miejskie kamienice, dwory czy przemysłowe relikty, nie należą wyłącznie do swoich właścicieli. Są częścią opowieści o regionie, dlatego program ma służyć nie tylko ochronie materialnego dziedzictwa, lecz także wzmacnianiu lokalnej odpowiedzialności za przestrzeń.
Spotkanie informacyjne dla zainteresowanych
Osoby planujące złożenie wniosku mogą wziąć udział w spotkaniu informacyjnym, które zaplanowane jest na 12 stycznia 2026 roku o godzinie 12 w Sali Sejmiku Województwa Łódzkiego przy al. Piłsudskiego 8 w Łodzi. Zgłoszenia należy przesyłać do 9 stycznia na adres: lp.eikzdol@aksniwos.aneladgam.
Podczas spotkania urzędnicy omówią zasady konkursu, wskażą najczęstsze błędy we wnioskach oraz przedstawią przykłady działań, które mogą otrzymać dofinansowanie. To szczególnie ważne dla organizacji społecznych i właścicieli obiektów w mniejszych miejscowościach, którzy często po raz pierwszy aplikują o środki.
