Pierwsza w Polsce operacja glejaka z wykorzystaniem badania PET z 18‑fluorotyrozyną otworzyła nowy etap w diagnostyce i leczeniu jednego z najtrudniejszych nowotworów mózgu. Zabieg przeprowadzili specjaliści ze Szpitala im. Kopernika w Łodzi, dołączając tym samym do wąskiego grona ośrodków na świecie stosujących tę zaawansowaną technikę obrazowania.
Nowa metoda, która zmienia sposób patrzenia na guz mózgu
Lekarze z oddziału neurochirurgii i nowotworów układu nerwowego wykorzystali badanie PET z 18F‑FET, aby precyzyjniej określić zasięg glejaka wielopostaciowego. Technika ta pozwala zobaczyć aktywność metaboliczną komórek nowotworowych, a nie tylko zmiany strukturalne widoczne w rezonansie magnetycznym.
Zastosowanie badania PET pozwala na uwidocznienie znacznie większej objętości nowotworu niż to, co możemy uwidocznić w badaniu MRI. Dzięki temu jesteśmy w stanie zaplanować leczenie operacyjne i radioterapię o większym zakresie niż w standardowych technikach
podkreśla dr Kamil Krystkiewicz, neurochirurg ze szpitala im. Kopernika w Łodzi.
To podejście daje lekarzom możliwość dokładniejszego zaplanowania resekcji, co ma kluczowe znaczenie w przypadku agresywnych guzów mózgu.
PET zamiast wyłącznie rezonansu – dlaczego to przełom?
Standardem w diagnostyce glejaków pozostaje rezonans magnetyczny z kontrastem. Pokazuje on zmiany w strukturze tkanki oraz zaburzenia bariery krew–mózg. Jednak MRI nie ujawnia procesów metabolicznych, które często wykraczają poza obszar widoczny w obrazowaniu strukturalnym.
Za pomocą skanera tomografii komputerowej jesteśmy w stanie pokazać te miejsca, w których gromadzi się więcej znacznika niż w zdrowej tkance. Na podstawie naszych obserwacji widzimy, że objętość guza jest większa niż wykazywana w badaniu rezonansem magnetycznym
wyjaśnia dr Krystkiewicz.
W praktyce oznacza to, że PET z 18F‑FET pozwala dostrzec fragmenty nowotworu, które wcześniej pozostawały niewidoczne. Dzięki temu neurochirurdzy mogą zaplanować szerszy zakres resekcji, a radioterapeuci – precyzyjniej wyznaczyć obszar napromieniania.
Operacja glejaka z wykorzystaniem PET – jak wygląda procedura?
Podczas zabiegu pacjent otrzymał znakowany fluorem aminokwas 18F‑FET. Substancja ta wbudowuje się w szlaki metaboliczne komórek glejaka, co pozwala na ich uwidocznienie w badaniu PET. Obrazowanie wykonane przed operacją umożliwiło zespołowi neurochirurgicznemu dokładne określenie granic aktywnej części guza.
Pierwszy pacjent zoperowany tą metodą 6 marca czuje się dobrze i rozpoczął dalsze leczenie, w tym radioterapię planowaną również z wykorzystaniem połączenia obrazów PET i MRI.
Współpraca wielu specjalistów
Nowa technika wymaga ścisłej współpracy neurochirurgów, radioterapeutów i medyków nuklearnych. To podejście odróżnia ją od standardowych procedur, w których medycyna nuklearna nie uczestniczy w planowaniu resekcji.
Nowa technika z zastosowaniem badania PET wymaga wielodyscyplinarnego podejścia angażującego neurochirurgów, radioterapeutów oraz – co jest nowością w naszym ośrodku – medyków nuklearnych już od samego początku procesu leczenia
mówi dr Krystkiewicz.
W łódzkim szpitalu Kopernika dostępne są również inne zaawansowane metody operacyjne, takie jak neuronawigacja, śródoperacyjne USG, fluorescencja 5‑ALA czy operacje w wybudzeniu. PET z fluorotyzyną staje się kolejnym elementem infrastruktury.
Operacja glejaka w projekcie badawczym TYR‑GLIO
Operacja glejaka nowatorską operacją była częścią projektu badawczego TYR‑GLIO, finansowanego przez Agencję Badań Medycznych. Celem projektu jest ocena, czy połączenie obrazów PET i MRI może poprawić skuteczność leczenia glejaków – od planowania operacji po radioterapię.
Nie ma na razie odpowiednio dużych badań, które byłyby na tyle przekonujące, by ten lek był refundowany. Naszym celem jest ocena zastosowania tej techniki obrazowania w leczeniu resekcyjnym i radioterapii
dodaje neurochirurg.
W Polsce do tej pory nie wykonywano operacji glejaka zaplanowanych z wykorzystaniem PET. Łódzki ośrodek jest pierwszym, który wdrożył tę metodę dzięki prowadzonym badaniom naukowym.
Rekrutacja pacjentów do innowacyjnego leczenia
Szpital im. Kopernika prowadzi rekrutację pacjentów ze świeżo rozpoznanym glejakiem wielopostaciowym. Kandydaci muszą być na początku ścieżki terapeutycznej – przed operacją, radioterapią i chemioterapią.
Pacjenci mogą kontaktować się bezpośrednio z pracownikami oddziału neurochirurgii i nowotworów układu nerwowego.
Zaoferujemy im kompleksową terapię pod opieką nie tylko neurochirurga i radioterapeuty, ale całego zespołu, w którym jest także neuropsycholog i neurologopeda. Cały proces leczenia będzie odbywał się w obrębie jednej jednostki
W ostatnich latach szpital Kopernika otrzymał znaczące wsparcie finansowe, co umożliwiło rozwój nowoczesnych metod leczenia i modernizację infrastruktury. Placówka inwestuje w sprzęt, który pozwala wdrażać innowacyjne techniki diagnostyczne i operacyjne, takie jak PET z 18F‑FET. Dzięki temu ośrodek umacnia swoją pozycję jako jedno z najważniejszych centrów neuroonkologicznych w Polsce.
