Tarcza Katarzyna ponownie znajduje się w pełnej gotowości do pracy pod centrum Łodzi. Po wykonaniu we wtorek 3 lutego technicznego obrotu głowicy tnącej zespół budujący tunel średnicowy deklaruje, że maszyna może wznowić drążenie natychmiast po zakończeniu mediacji między PBDiM a PKP PLK dotyczących finansowania i harmonogramu dalszych prac.
Stan prac i przygotowanie tarczy TBM
Tarcza TBM „Katarzyna” wydrążyła dotąd 1496 metrów tunelu, a do wykonania pozostało około 990 metrów pod gęstą zabudową Polesia i Śródmieścia. Łącznie PBDiM zrealizował już ponad 84% prac tunelowych z całego kontraktu. Regularne obroty głowicy tnącej mają utrzymać maszynę w pełnej gotowości do ponownego uruchomienia.
Prace zostały wstrzymane we wrześniu 2024 roku, gdy podczas drążenia otworu pod kamienicami przy alei 1 Maja doszło do zawalenia części budynku stojącego bezpośrednio nad tunelem. Zanim drążenie ruszy ponownie, konieczne jest zabezpieczenie kolejnych budynków posadowionych na niestabilnych gruntach.
Zmiana warunków geologicznych i dostosowanie maszyny
„Katarzyna” została pierwotnie zaprojektowana do pracy w innym profilu geologicznym. W trakcie inwestycji inwestor zdecydował o obniżeniu przebiegu tunelu, co zmieniło warunki gruntowe, w których pracuje TBM. Maszyny nie można było wymienić, dlatego konieczne było jej dostosowanie.
Cała inwestycja przesunięta została zarówno w pionie, jak i w poziomie, a to zmieniło warunki geologiczne, w jakich maszyna miała pracować
podkreśla Soren Nortoft.
Międzynarodowy zespół specjalistów z PBDiM, TunnelTec GMBH i TNL 18 przeprowadził modyfikacje narzędzi tnących oraz zmiany w mieszankach materiałów stabilizujących grunt. Współpraca z naukowcami, m.in. z politechniki w Turynie, pozwoliła na przygotowanie tarczy do nowych warunków.
Współpraca firm specjalistycznych
Przy inwestycji pracują również firmy Keller i Soletanche, odpowiadające m.in. za iniekcję kompensacyjną. Technologia ta została zatwierdzona przez PKP PLK po wykonaniu próbnego odcinka o długości 106 metrów w rejonie ulicy Mielczarskiego. Obie firmy deklarują gotowość do kontynuacji prac, gdy tylko zostaną wznowione.
PBDiM podkreśla, że doświadczenie międzynarodowego zespołu pozwoliło na wykonanie ponad 71% prac przy tej pionierskiej inwestycji tunelowej. Wszyscy wykonawcy czekają na decyzję inwestora, która umożliwi powrót na plac budowy.
Mediacje i kwestie finansowe
Obecnie trwają mediacje między PBDiM a PKP PLK dotyczące zasad finansowania dalszych prac oraz ustalenia nowego harmonogramu. Wzrost kosztów inwestycji wynika m.in. z konieczności wykonania dodatkowych robót oraz relokacji mieszkańców budynków stojących nad trasą tunelu.
„W trakcie mediacji ustalone zostaną zasady dalszego finansowania inwestycji i kwestie dotyczące terminów zakończenia prac” – informują przedstawiciele wykonawcy.
PBDiM ponosi obecnie koszty zakwaterowania około 250 osób w hotelach, co generuje wydatek rzędu 2 mln zł miesięcznie.
Znaczenie tunelu średnicowego dla Łodzi i regionu
Tunel średnicowy o długości 7,5 km połączy Łódź Fabryczną z Łodzią Kaliską i Żabieńcem. W zachodniej części cztery jednotorowe tunele wykonała już tarcza „Faustyna”. „Katarzyna” odpowiada za budowę głównego, dwutorowego odcinka.
Po zakończeniu inwestycji czas przejazdu pociągów między Warszawą, Poznaniem i Wrocławiem skróci się dzięki możliwości zatrzymania składów w centrum Łodzi. Tunel usprawni również komunikację kolejową w całym regionie. Według PBDiM, od momentu wznowienia drążenia tarcza potrzebuje około 10 miesięcy, aby dotrzeć do komory przy Łodzi Fabrycznej.
Choć „Katarzyna” jest technicznie gotowa do działania, dalsze postępy zależą od zakończenia mediacji oraz zabezpieczenia zabudowy nad tunelem. Wykonawcy podkreślają, że chcą kontynuować prace i doprowadzić inwestycję do końca, jednak potrzebują formalnej zgody inwestora.
