Województwo łódzkie uruchamia program regionalny, który ma zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka skóry wśród osób pracujących na zewnątrz. Inicjatywa obejmie bezpłatne konsultacje dermatologiczne, dostawy kremów SPF 50 i działania edukacyjne skierowane do grup zawodowych narażonych na promieniowanie UV.
Kto może skorzystać z profilaktyki raka skóry
Regionalny program zdrowotny „Profilaktyka nowotworów skóry w środowisku pracy” obejmie co najmniej 20 tysięcy pracowników z regionu do 2029 roku. Program skoncentruje się na osobach pracujących długotrwale na świeżym powietrzu: rolnikach, leśnikach, budowlańcach, ratownikach wodnych, ogrodnikach, listonoszach, kurierach rowerowych oraz funkcjonariuszach służb mundurowych.
Urząd Marszałkowski przewiduje także instalację dozowników z filtrem w miejscach pracy, by ochrona przed słońcem stała się rutynowym elementem wyposażenia, podobnie jak kask czy kamizelka odblaskowa.
Darmowe badania dermatologiczne i dalsze ścieżki diagnostyczne
Każdy uczestnik przejdzie konsultację dermatologiczną przeprowadzoną przy użyciu wideodermatoskopu lub dermatoskopu. Lekarz oceni znamiona i, gdy zachodzi potrzeba, skieruje pacjenta na dalsze badania w ramach NFZ. Program uczy samokontroli zmian skórnych i zasad ochrony przed promieniowaniem UV, co ma zmniejszyć zachorowania poprzez wczesne wykrycie i szybką reakcję.
Celem programu jest nauczyć, jak zapobiegać, zamiast leczyć
mówi Małgorzata Loeffler z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.
Organizatorzy zaplanowali szeroką kampanię informacyjną wykorzystującą Facebook, Instagram, TikTok i YouTube. W treściach pojawią się wyzwania, quizy, krótkie filmy oraz rozmowy z dermatologami. Edukatorzy będą przypominać, że wcześnie wykryty czerniak może być w pełni wyleczalny, oraz promować metodę samokontroli znamion i podstawowe zasady ochrony przed UV.
Dlaczego profilaktyka raka skóry ma znaczenie
Promieniowanie UV pozostaje kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju raka skóry, w tym czerniaka oraz raków kolczystokomórkowego i podstawnokomórkowego. Ochrona przeciwsłoneczna, regularne samobadanie skóry oraz okresowe kontrole dermatologiczne zmniejszają ryzyko zaawansowanego wykrycia i poprawiają rokowania lecznicze.
Narodowy portal onkologiczny i praktyczne poradniki medyczne podkreślają znaczenie edukacji i prostych nawyków, takich jak stosowanie filtrów SPF, unikanie szczytowego nasłonecznienia oraz monitorowanie znamion metodą ABCDE.
Jak pracodawcy i pracownicy mogą wdrożyć ochronę
- Wyposażyć miejsca pracy w dozowniki z kremami z filtrem SPF 50 i zachęcać do ich stosowania w godzinach pracy na zewnątrz.
- Wprowadzić krótkie szkolenia BHP obejmujące zasady ochrony przed UV i techniki samobadania skóry.
- Zapewnić dostęp do regularnych konsultacji dermatologicznych i szybkiego skierowania do dalszej diagnostyki, gdy lekarz stwierdzi podejrzane zmiany.
- Promować noszenie odzieży ochronnej, kapeluszy z szerokim rondem i okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV.
Samokontrola skóry i świadomość zmian daje realną szansę na wczesne wykrycie raka skóry. Stosuj zasadę ABCDE przy ocenie znamion, notuj nowe lub zmieniające się plamy i zgłaszaj je do specjalisty. Regularne stosowanie kremu z filtrem SPF 50 w warunkach dużego nasłonecznienia obniża ryzyko uszkodzeń skóry związanych z UV.
Finansowanie i harmonogram realizacji
Budżet programu wynosi blisko 7 milionów złotych, z czego 85% pochodzi z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, a 5% ze środków budżetu państwa. W 2026 roku urzędnicy chcą ogłosić konkurs dla placówek medycznych, które będą prowadzić zapisy i realizować konsultacje w terenie. Realizacja odbywa się w Programie regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021–2027, Działanie FELD.08.04 Zdrowy pracownik.
