Wirtualna przewodniczka Helena wita zwiedzających w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi i odpowiada na pytania dotyczące historii, wystaw oraz funkcjonowania placówki. To jedno z pierwszych w Polsce muzealnych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, które łączy dziedzictwo przemysłowej Łodzi z nowoczesną technologią.
Nowa era zwiedzania w Białej Fabryce
Wirtualna przewodniczka Helena działa w pawilonie D, gdzie udziela informacji głosowych i tekstowych. Odpowiada na pytania o: godziny otwarcia, ceny biletów, aktualne wystawy, a także o historię łódzkiego włókiennictwa. Została wytrenowana na modelu LLM, który wykorzystuje dane z muzealnej bazy wiedzy. Dzięki temu potrafi prowadzić rozmowę w pięciu językach: polskim, angielskim, ukraińskim, niemieckim i hiszpańskim. Helena bez wahania wyjaśnia również, skąd wzięło się jej imię.
Moje imię nawiązuje do postaci historycznej Heleny Anny Geyer. Była ona żoną Gustawa Adolfa Geyera, syna założyciela Białej Fabryki i po śmierci męża przez 42 lata samodzielnie zarządzała rodzinnym przedsiębiorstwem
mówi wirtualna przewodniczka Helena.
Dzięki temu zwiedzający mogą poznać nie tylko fakty dotyczące muzeum, lecz także kontekst historyczny związany z rodem Geyerów, który odegrał kluczową rolę w rozwoju łódzkiego przemysłu włókienniczego.
Technologia wspiera kulturę
Helena nie jest jedynym elementem projektu. Muzeum uruchomiło także telefonicznego bota głosowego, który udziela informacji przez całą dobę, również w pięciu językach. To rozwiązanie ma ułatwić kontakt osobom, które wolą uzyskać informacje zdalnie. Władze miasta podkreślają, że wdrożenie Heleny to krok w stronę nowoczesnego muzealnictwa.
W murach Białej Fabryki, historia rodziny Geyerów spotyka się z najnowocześniejszą technologią. Helena – nasza wirtualna przewodniczka – to symbol muzeum, które nie tylko przechowuje pamięć, ale mówi do nas współczesnym językiem, bez barier i bez granic
mówi wiceprezydent Małgorzata Moskwa-Wodnicka.
Wdrożenie Heleny to fragment szerszej inicjatywy, której celem jest podniesienie cyfrowych kompetencji pracowników muzeum oraz wprowadzenie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Projekt obejmował szkolenia z automatyzacji, pracy z SI, promocji, edukacji i zarządzania zbiorami.
Oczywiście najbardziej przyciąga uwagę wirtualna przewodniczka Helena, ale nie jest jedynym efektem projektu, który zrealizowaliśmy. Wdrożyliśmy również bot telefoniczny, pozwalający na całodobową, całotygodniową obsługę zwiedzających. Są też audiodeskrypcje dla osób niewidzących, które umieściliśmy na wystawie Międzynarodowego Triennale Tkaniny
dodaje Marzena Wiśniak, zastępczyni dyrektora Centralnego Muzeum Włókiennictwa.
Rozwiązania, które wdrażają w muzeum, są oparte o zweryfikowaną wiedzę pracowników placówki.
To nie jest tak, że puszczamy tę technologię samopas, staramy się czuwać nad jakością, wartością merytoryczną tego, co dzięki tym narzędziom wypracowujemy
zaznacza Marzena Wiśniak.
Helena odpowiada na pytania dotyczące ekspozycji, wydarzeń, historii Białej Fabryki, a także postaci związanych z rozwojem przemysłu włókienniczego. Jej obecność wpisuje się w trend wykorzystywania sztucznej inteligencji w instytucjach kultury, gdzie technologia wspiera edukację i dostępność.
Model LLM i nowoczesne muzeum w historycznych murach
Wirtualna przewodniczka Helena działa w oparciu o mdel LLM (Large Language Model – duży model językowy), czyli zaawansowany system sztucznej inteligencji, bazujący na sieciach neuronowych i ogromnych zbiorach danych tekstowych. Dlatego Helena potrafi zrozumieć, przetwarzać i generować tekst w języku naturalnym, przypominający ludzkie wypowiedzi, m.in. tłumaczyć, streszczać oraz odpowiadać na pytania.
Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi od lat prezentuje historię przemysłu, który ukształtował miasto. Wprowadzenie wirtualnej przewodniczki to kolejny krok w kierunku łączenia tradycji z technologią. Helena pomaga zwiedzającym poruszać się po przestrzeni muzeum, a jednocześnie zachęca do odkrywania historii, która wciąż pozostaje ważnym elementem tożsamości Łodzi.
Finansowanie i znaczenie projektu
Projekt „Podniesienie cyfrowych kompetencji kadr Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi oraz wdrożenie innowacyjnych rozwiązań opartych na technologii sztucznej inteligencji…” kosztował 206 610 zł, z czego aż 165 288 zł netto pochodziło z krajowego planu odbudowy i zwiększenia odporności. Pieniadze przeznaczono przede wszystkim na rozwój narzędzi sztucznej inteligencji, szkolenia pracowników oraz poprawę dostępności oferty muzeum.
Inwestycja ma zwiększyć odporność instytucji na kryzysy gospodarcze, poprawić jakość komunikacji z odbiorcami i poszerzyć możliwości edukacyjne. Wprowadzenie Heleny oraz innych narzędzi SI pokazuje, że muzeum stawia na nowoczesne rozwiązania, które wspierają misję popularyzacji wiedzy o włókiennictwie.
