Miasto Łódź wraz z Towarzystwem Opieki nad Starym Cmentarzem podjęło decyzję, żę odnowiony zostanie nagrobek Mariana Cynarskiego – prezydenta Łodzi z lat 1923–1927. To kolejny modernizacja nagrobków, finansowana z corocznej kwesty na rzecz ratowania zabytków najstarszej łódzkiej nekropolii przy ulicy Ogrodowej.
Kim był Marian Cynarski?
Marian Cynarski (1880–1927) był prawnikiem, sędzią i prezydentem Łodzi w okresie II Rzeczpospolitej. Urodził się w Warszawie, gdzie ukończył prawo na Cesarskim Uniwersytecie. Do Łodzi trafił w 1919 roku jako sędzia Sądu Okręgowego, a cztery lata później objął urząd prezydenta miasta.
Co zawdzięcza mu Łódź?
W czasie jego kadencji miasto dynamicznie się rozwijało:
- powstał Miejski Kinematograf Oświatowy przy Wodnym Rynku
- otwarto Miejską Galerię Sztuki w parku Sienkiewicza
- rozpoczęto budowę parku na Zdrowiu
- przejęło szpital przy ulicy Drewnowskiej 75 oraz dom starców i kalek przy Narutowicza
- pogotowie ratunkowe wyposażono w samochodowe karetki
- zainicjowano Nagrodę Literacką Miasta Łodzi
Cynarski był również aktywnym wykładowcą i działaczem społecznym, zaangażowanym w życie kulturalne i edukacyjne miasta.
Tragiczna śmierć prezydenta
14 kwietnia 1927 roku Marian Cynarski został zasztyletowany przez bezrobotnego brukarza Adama Walaszczyka na schodach kamienicy przy ulicy Andrzeja 4.
Motywem zbrodni była zemsta lub rabunek. Cynarski został pochowany na rzymskokatolickiej części Starego Cmentarza.
Nagrobek Mariana Cynarskiego – wyjątkowy zabytek
Pomnik ma formę obelisku w kształcie stalli z szarego piaskowca Brenna. W tympanonie znajduje się płaskorzeźba łodzi z krzyżem łacińskim, nawiązująca do herbu Łodzi. Nagrobek Mariana Cynarskiego został po raz pierwszy odnowiony 25 lat temu, jednak materiał, z którego został wykonany, wykazuje tendencje do rozwarstwiania i pęcznienia.
Zakres prac konserwatorskich, które zostaną przeprowadzone na nagrobku Mariana Cynarskiego:
- usunięcie glonów i nawarstwień,
- uzupełnienie ubytków kamienia,
- zachowanie oryginalnych detali,
- przywrócenie czytelności inskrypcji.
Renowację przeprowadzi firma Lapis pod nadzorem konserwator zabytków Anny Połomki. Nagrobek Mariana.
W 2024 roku udało się zebrać w czasie kwesty rekordowe 140 tysięcy złotych, co pozwoli na odnowienie siedmiu pomników, w tym nagrobka Mariana Cynarskiego.
To nasza powinność wobec przeszłych łodzian. Odnawiając jego nagrobek, przypominamy o jego dorobku i wkładzie w rozwój miasta
mówiła na konferencji prasowej Hanna Zdanowska prezydent Łodzi
