Gdzie jest i gdzie był Ryszard Cyba?

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało raport, w którym szczegółowo opisano ostatnie wydarzenia związane z wypuszczeniem zabójcy z więzienia. Ryszard Cyba był już w schronisku dla bezdomnych, ośrodku pomocy społecznej, a teraz jest na zamkniętym oddziale szpitala psychiatrycznego.

Niezdolny do odsiadywania wyroku dożywotniego więzienia

Ryszard Cyba karę po wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2011 roku, skazującym go na dożywocie od 2 kwietnia 2024 roku odbywał na oddziale szpitalnym dla przewlekle chorych w zakładzie karnym w Czarnem. Za więziennymi murami miał być do końca swoich dni z tym zastrzeżeniem, że mógł ubiegać się o wcześniejsze zwolnienie po 30 latach licząc od dnia aresztowania (czyli 19 października 2010 roku).

Ryszard Cyba wyszedł z więzienia

Jesienią 2024 roku w zakładzie karnym zorientowano się, że stan zdrowia Ryszarda Cyby jest tak zły, że nie mogą mu w więzieniu zapewnić odpowiedniej pomocy. Wszczęto więc procedurę zmierzającą do zwolnienia go z zakładu karnego. Po publikacjach medialnych związanych z wypuszczeniem z więzienia Ryszarda Cyby, minister sprawiedliwości nakazał przygotowanie szczegółowego raportu, opisującego okoliczności tego zwolnienia jak i propozycje zmian legislacyjnych. Raport został upubliczniony w środę 16 kwietnia.

Długa droga z więzienia do szpitala

• 29 października 2024 r. – konsultacja psychiatryczna; lekarz potwierdził postępujące otępienie i stwierdził, że z uwagi na poziom otępienia osadzonego, dalsze wykonywanie kary pozbawienia wolności nie pozwala na realizację celów wykonywania kary pozbawienia wolności.
• 31 października 2024 r. – dyrektor zakładu karnego poinformował Sąd Okręgowy w Słupsku o stanie zdrowia osadzonego.
• 23 stycznia 2025 r. – Sąd Okręgowy w Słupsku wydał postanowienie o dopuszczeniu opinii biegłych psychiatrów i nakazał przeprowadzenie badań sądowo-psychiatrycznych; Ryszard Cyba został przebadany przez lekarzy ze Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. St. Kryzana w Starogardzie Gdańskim.
• 26 stycznia 2025 r. – biegli rozpoznali u osadzonego otępienie w stopniu głębokim; stwierdzili, że Ryszard Cyba jest niezdolny do odbywania kary, a nawet nie ma świadomości jej odbywania.
• 4 lutego 2025 r. – Sąd Okręgowy w Słupsku przesłał opinię biegłych psychiatrów do Zakładu Karnego w Czarnem.
• 11 lutego 2025 r. – Sąd Okręgowy w Słupsku wszczął z urzędu (na podstawie art. 19 §1 kkw), postępowanie w sprawie udzielenia skazanemu przerwy w odbywaniu kary, wyznaczając datę posiedzenia na dzień 11 marca 2025 roku. Z uwagi na treść opinii wskazującej, że stan zdrowia skazanego nie rokuje poprawy, Sąd Okręgowy w Słupsku zwrócił się również do Sądu Okręgowego w Łodzi, by rozważył zawieszenie postępowania wykonawczego.
• 18 lutego 2025 r. – zakład karny poinformował SO w Słupsku o wspólnych działaniach z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Częstochowie (ostatnie miejsce zamieszkania Ryszarda Cyby przed jego zatrzymaniem), działaniach oraz o złożeniu przez MOPS wniosku do Sądu Rejonowego w Człuchowie o umieszczenie Ryszarda Cyby w domu pomocy społecznej bez jego zgody, wraz z zabezpieczeniem w postaci natychmiastowego umieszczenia w placówce opiekuńczej.
• 25 lutego 2025 r. – Sąd Okręgowy w Łodzi na posiedzeniu niejawnym wydał postanowienie o zawieszeniu wobec osadzonego Ryszarda Cyby postępowania wykonawczego na podstawie opinii biegłych psychiatrów stwierdzających zaburzenia psychiczne nie rokujące poprawy. W konsekwencji skutkowało to wypuszczeniem Ryszarda Cyby z więzienia.
• 27 lutego 2025 r. – postanowienie łódzkiego sądu wpłynęło do zakładu karnego.
• 17 marca 2025 r. – MOPS w Częstochowie poinformował Zakład Karny w Czarnem, że oczekując na rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w Człuchowie sprawy o umieszczenie Ryszarda Cyby bez jego zgody w domu pomocy społecznej, Ryszardowi Cybie zostanie udzielone całodobowe schronienie wraz z wyżywieniem w Schronisku dla bezdomnych z usługami opiekuńczymi w Lubojence.
• 18 marca 2025 r. – do Zakładu Karnego w Czarnem wpłynął nakaz zwolnienia Ryszarda Cyby oraz postanowienie o zawieszeniu postępowania wykonawczego w zakresie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec osadzonego. Zakład Karny w Czarnem złożył wniosek do Sądu Okręgowego w Łodzi o zastosowanie na podstawie art. 199b kkw środka zabezpieczającego w postaci elektronicznej kontroli miejsca pobytu oraz wysłał informację do Komendy Miejskiej Policji w Częstochowie o opuszczeniu przez skazanego zakładu karnego.
• 20 marca 2025 r. – pracownica schroniska dla bezdomnych powiadamia, że Ryszard Cyba odmawia przyjmowania leków i wszczyna awantury, w konsekwencji zabójca został przewieziony do szpitala psychiatrycznego w Częstochowie.
• 1 kwietnia 2025 r. – Ryszard Cyba został przewieziony do domu pomocy społecznejdla osób przewlekle psychicznie chorych.
• 2 kwietnia 2025 r. – Ryszard Cyba został przeniesiony do szpitala psychiatrycznego. Od tego dnia przebywa w oddziale zamkniętym szpitala psychiatrycznego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Wołowie.

Kontrole w dwóch sądach

W trakcie prezentacji raportu minister sprawiedliwości poinformował, że w dwóch sądach zostały zarządzone lustracje. Kontrole zostaną przeprowadzone w wydziale rodzinnym Sądu Rejonowego w Człuchowie oraz IV wydziale karnym Sądu Okręgowego w Łodzi. Decyzje tych sądów wpłynęły m.in. na tymczasowe przeniesienie Cyby do domu opieki społecznej, a wcześniej do schroniska dla bezdomnych oraz finalne zawieszenie wobec niego postępowania wykonawczego.

W odniesieniu do kwestii legislacyjnych w raporcie wskazano na potrzebę zmian m.in. w kodeksie karnym wykonawczym, w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, w regulaminie urzędowania sądów powszechnych oraz w regulaminie urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.