W Parku Zbójnickim na łódzkich Stokach archeolodzy z instytutu archeologii Uniwersytetu Łódzkiego natrafili na płyty nagrobne oraz ludzkie kości. Odkrycia dokonano w trakcie badań prowadzonych w ramach projektu naukowego poświęconego materialnym śladom osadników olęderskich. Park Zbójnicki stał się tym samym miejscem jednego z najważniejszych lokalnych znalezisk archeologicznych ostatnich miesięcy.
Historyczne znaczenie Parku Zbójnickiego
Park Zbójnicki znajduje się na terenie dawnej osady Antoniew-Stoki, której rozwój w XIX wieku związany był z obecnością osadników olęderskich. Na obszarze dzisiejszego parku działał wówczas cmentarz ewangelicki, wykorzystywany przez mieszkańców Antoniewa-Stoki i Antoniewa-Sikawy. Informacje o jego lokalizacji potwierdza mapa z 1843 roku, na której teren oznaczono jako Kolonia Antoniew.
Współczesne badania archeologiczne miały na celu udokumentowanie materialnych pozostałości po społeczności olęderskiej, która przez dziesięciolecia kształtowała krajobraz wschodniej części Łodzi. Odkrycie w Parku Zbójnickim dostarczyło nowych danych dotyczących funkcjonowania lokalnej nekropolii.
Odkrycie płyt nagrobnych w dawnej studni
W czasie prac terenowych archeolodzy natrafili na zasypaną studnię. W jej wnętrzu znajdowały się liczne fragmenty płyt nagrobnych pochodzących z XIX‑wiecznego cmentarza. Według badaczy płyty mogły zostać przeniesione do studni w okresie likwidacji nekropolii, jednak brak jednoznacznych źródeł potwierdzających dokładne okoliczności tego procesu.
Odkryto także ludzkie kości, które są obecnie przedmiotem analizy antropologicznej w Instytucie Archeologii
mówi Anna Olczyk z Uniwersytetu Łódzkiego.
Zachowane elementy nagrobków stanowią cenne źródło informacji o dawnych mieszkańcach okolicy. Część płyt zachowała czytelne inskrypcje, które mogą pomóc w identyfikacji osób pochowanych na nieistniejącym już cmentarzu.
Ludzkie kości w Parku Zbójnickim
W tej samej studni odkryto również ludzkie kości. Szczątki zostały zabezpieczone i przekazane do instytutu archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie trwają analizy antropologiczne. Badacze oceniają wiek, płeć oraz stan zachowania kości, a także próbują ustalić, czy należą one do osób pochowanych pierwotnie na cmentarzu ewangelickim.
Na tym etapie nie ma informacji o liczbie odnalezionych szczątków ani o ich dokładnym rozmieszczeniu w studni. Archeolodzy podkreślają, że pełne wyniki analiz będą znane dopiero po zakończeniu prac laboratoryjnych.
Historia osadnictwa olęderskiego
Projekt „Materialne ślady obecności osadników olęderskich na obszarze współczesnej Łodzi okolic z perspektywy archeologii” ma na celu odtworzenie historii społeczności, która przez ponad sto lat współtworzyła krajobraz kulturowy regionu. Odkrycia w Parku Zbójnickim pozwalają lepiej zrozumieć funkcjonowanie lokalnej infrastruktury, w tym cmentarzy, oraz praktyki związane z pochówkami.
Badacze podkreślają, że znaleziska mogą przyczynić się do odtworzenia listy osób spoczywających na dawnym cmentarzu, a także do rekonstrukcji jego zasięgu i struktury. Analizy antropologiczne dostarczą dodatkowych danych dotyczących życia i zdrowia mieszkańców XIX‑wiecznych osad.
Odkrycie w Parku Zbójnickim zostało zgłoszone odpowiednim służbom konserwatorskim. Po zakończeniu badań terenowych i laboratoryjnych planowane jest opracowanie pełnej dokumentacji znaleziska. Instytut archeologii Uniwersytetu Łódzkiego zapowiada publikację wszystkich wyników swoich badań.
